Ücretsiz Kredi Dosya Masrafı Hesaplama

Kredi dosya masrafı, bankaların kredi başvurusu sırasında yaptığı inceleme, değerlendirme ve sözleşme hazırlama gibi işlemler karşılığında, kredi kullandırım aşamasında tek seferlik tahsil ettiği ücrettir. Bu masraf; kredi notu ve gelir kontrolü, başvurunun analiz edilmesi ve kredi sözleşmesinin hazırlanması gibi operasyonel süreçleri kapsar.

İhtiyaç, taşıt, konut ve ticari kredilerde uygulanabilen kredi dosya masrafı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemelerine göre kredi tutarının en fazla binde 5’i (%0,5) oranında alınabilir. Bankalar bu üst sınırı aşamaz ancak daha düşük bir tutar belirleyebilir. Mevzuata aykırı şekilde veya yasal sınırların üzerinde tahsil edilen kredi dosya masrafları için tüketiciler, bankaya başvurarak iade talep edebilmektedir. Başvurudan sonuç alınamaması halinde ise Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi yoluna gidebilir.

Kredi dosya masrafı hesaplama işleminde, bankanın esas aldığı temel kriter kullanılan kredi tutarıdır. Mevzuata göre bankalar, kredi tutarının en fazla binde 5’i (%0,5) oranında dosya masrafı tahsil edebilmektedir ve bu sınır Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemeleri ile belirlenmiştir.

Örneğin 100.000 TL tutarında bir kredi kullanıldığında alınabilecek azami dosya masrafı 500 TL’dir. Banka, bu üst sınırı aşmamak kaydıyla daha düşük bir dosya masrafı uygulayabildiği gibi kampanya kapsamında dosya masrafı almadan da kredi verebilir.

Konut kredisi dosya masrafı, bankanın kredi başvurusunu değerlendirmesi ve kredi kullandırımına ilişkin işlemleri yürütmesi karşılığında talep ettiği tek seferlik bir ücrettir. Ancak bu masrafa ekspertiz ücreti, DASK ücreti ve ipotek işlemleri için istenen ek ücretler dahil değildir. Bu tutar, konut kredisi için kullanılan toplam kredi tutarı dikkate alınarak hesaplanır ve yasal bir üst sınır uygulanır.

Bu doğrultuda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen kurallara göre dosya masrafı, kredi bedelinin binde 5’ini geçemez. Örneğin 5.000.000 TL’lik konut kredisi çekmek isteyen bir bireyin ödemesi gereken dosya masrafı 25.000 TL’dir.

İhtiyaç kredisi dosya masrafı, kredi başvurusu onaylandığında bankanın yaptığı operasyonel hazırlıklar nedeniyle kredi kullandırımında bir defaya mahsus tahsil edilen ek maliyettir. Dosya masrafı, genellikle kredi hesabına ilk ödeme sırasında yansıtılır ve aylık taksitlerin bir parçası olarak sonradan alınmaz.

Tutar, kredinin vadesine ya da faizine göre değil, çekilen kredi büyüklüğüne göre belirlenir ve her bankada aynı olmak zorunda değildir. Mevzuata göre bankalar, ihtiyaç kredilerinde dosya masrafı olarak kredi tutarının en fazla binde 5’i (%0,5) oranında ücret talep edebilir; bu sınır Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenmiştir. Örneğin 150.000 TL’lik ihtiyaç kredisi çekmek isteyen bir bireyin ödemesi gereken dosya masrafı 750 TL’dir.

Taşıt kredisi kullanıldığında, banka krediye konu aracın rehin işlemleri, evrak kontrolleri ve kredi sözleşmesinin oluşturulması gibi işlemler için ayrı bir ücret talep edebilir. Taşıt kredisi dosya masrafı olarak adlandırılan bu bedel, aracın liste fiyatına göre değil, bankadan kullanılan kredi tutarına göre hesaplanır.

Yürürlükteki düzenlemelere göre bu masraf, kredi tutarının binde 5’ini (%0,5) aşamaz ve bu sınır Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenmiştir. Bankalar uygulamada bu oranı daha düşük tutabilir ya da kampanya dönemlerinde dosya masrafı almadan taşıt kredisi sunabilir. Örneğin; 1.500.000 TL’lik taşıt kredisi çekmek isteyen bir bireyin ödemesi gereken dosya masrafı 7.500 TL’dir.

Kredi dosya masrafı sorgulama işlemi için aşağıdaki yöntemler kullanılabilir:

• Kredi sözleşmesi üzerinden sorgulama: Kredi kullanımı sırasında imzalanan sözleşmede, dosya masrafı ve benzeri ücretler ayrı bir kalem olarak belirtilir.

• Ödeme planı ve dekont kontrolü: Kredi kullanımı anında verilen ödeme planı veya dekontta, dosya masrafı kesintisi yer alabilir.

• İnternet bankacılığı ve mobil uygulama: Bankanın dijital kanallarında kredi detayları bölümüne girilerek tahsil edilen masraf bilgileri görüntülenebilir.

• Müşteri hizmetleri veya şube aracılığıyla sorgulama:Banka müşteri temsilcisi ya da şube üzerinden, dosya masrafının tutarı ve tahsil tarihi doğrudan öğrenilebilir.

• Yasal çerçevede kontrol: Tahsil edilen tutarın mevzuata uygunluğu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemeleri esas alınarak değerlendirilebilir.

Kredi dosya masrafını geri almak için öncelikle kredi sözleşmesi, ödeme planı ve kullandırım dekontu incelenerek dosya masrafı adı altında tahsil edilen tutarın yasal sınırlar içinde olup olmadığı belirlenmelidir. Mevzuata aykırı veya fazla alındığı düşünülen bir kesinti varsa, ilk adım olarak bankaya yazılı şekilde iade talebi iletilir.

Bankadan olumlu yanıt alınamaması durumunda, tutarın parasal sınırlar içinde kalması halinde Tüketici Hakem Heyeti’ne, sınırı aşması hâlinde ise Tüketici Mahkemesi’ne başvuru yapılabilir. Tüketici Hakem Heyeti tarafından yapılan işlemler ile son 10 yıllık kesintilerin geri alınması mümkündür. Bu süreçte değerlendirme, dosya masrafına ilişkin uygulamalar ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemeleri esas alınarak yapılır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a göre bankalar, kredi dosya masrafı olarak kredi tutarının en fazla binde 5’i (%0,5) oranında kesinti yapabilmektedir. Örneğin 200.000 TL tutarında bir kredi için dosya masrafı en fazla 1.000 TL olabilir. Bankalar bu oranı aşamaz; ancak rekabet, müşteri profili veya kampanyalara bağlı olarak daha düşük bir tutar uygulayabilir.

Kredi dosya masrafı, kredi başvurusu onaylandıktan sonra kredinin kullanıldığı anda ödenir. Bu ücret, kredi hesabına para aktarılırken tek seferlik olarak tahsil edilir ve genellikle kredi tutarından düşülerek kesilir. Dosya masrafı, aylık taksitlere yayılmaz ve kredi geri ödeme süreci başladıktan sonra ayrıca talep edilmez. Bankalar uygulamada bu tutarı ya kredi hesabından otomatik olarak keser ya da ilk kullanım sırasında ayrı bir masraf kalemi olarak yansıtır.

Evet, kredi dosya masrafı yasal bir ücrettir ancak hangi koşullarda ve ne kadar alınabileceği mevzuatla sınırlandırılmıştır. Bankalar, kredi başvurusu ve kullandırım sürecinde yaptıkları işlemler karşılığında dosya masrafı talep edebilir, fakat bu ücret bankaların inisiyatifine göre belirlenemez. Uygulamada alınabilecek dosya masrafının üst sınırı ve kapsamı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen düzenlemelere tabidir. Bu sınırların aşılması veya sözleşmede açıkça yer almayan bir masrafın tahsil edilmesi hâlinde, alınan ücret haksız sayılabilir ve tüketici tarafından iadesi talep edilebilir.

Evet, kredi tahsis ücreti ile dosya masrafı, uygulamada farklı isimlerle anılsa da temelde aynı ücreti ifade eder. Kredi tahsis ücreti ile dosya masrafı arasında uygulamada esaslı bir fark yoktur; bankalar aynı maliyeti farklı adlarla ifade edebilir. Kredi başvurusu onaylandığında yapılan inceleme ve kullanım işlemleri için alınan bu bedel, sözleşmede “dosya masrafı” ya da “kredi tahsis ücreti” şeklinde yer alabilir. İsim değişse de hukuki karşılığı aynıdır ve bu ücret Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen sınırlar içinde uygulanmak zorundadır.

Kredi dosya masrafı geri alma dilekçesi yazarken amaç, bankadan yazılı ve resmi şekilde iade talep etmektir; bu nedenle dilekçe sade, net ve belgeye dayalı olmalıdır. Metinde kredinin kullanıldığı tarih, kredi türü, tahsil edilen dosya masrafı tutarı ve iade talebinin gerekçesi açıkça belirtilmelidir. Ayrıca dilekçede, tahsil edilen ücretin mevzuata uygunluğunun incelenmesi ve varsa fazla veya haksız alınan tutarın iadesinin talep edildiği ifade edilmelidir.

Dayanak olarak, bankaların ücret uygulamalarının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemelerine tabi olduğu vurgulanabilir. Dilekçe; banka şubesine elden verilebilir, iadeli taahhütlü posta ile gönderilebilir ya da bankanın kayıtlı e-posta (KEP) adresi üzerinden iletilebilir.

Kaynak

• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun